Het Molenbeersel van 2005 zag er natuurlijk anders uit dan nu. Ook onze manier van “gluren” veranderde: minder overladen en beter aangepast aan de wisselende omstandigheden. Vandaag zal de aandacht vooral gaan naar het ontstaan van Molenbeersel als hulpparochie van Neeritter (1806) en als gemeente (1845). Beide zijn uniek en in elkaar verstrengeld.

Uit een samenraapsel van restanten van vooral Nederlandse gemeenten (Neeritter, Hunsel, Ittervoort en Stramproy) en een deeltje van Kessenich ontstond een moderne samenwerkende hechte gemeenschap. Voor de historici zou Molenbeersel kunnen fungeren als een mini “Drie Eijgen”, deels Thorns, deels Kessenichs en deels Luiks.

De eerste oude kerk, dito pastorie en gemeentehuis zijn nog te herkennen. Het ‘gewone’ dorp aan de grens raakte uit zijn isolement door de aanleg van de Weertersteenweg tussen Kinrooi en Weert, nog verbeterd door de tramlijn Weert-Maaseik.

Alleen de dodendraad uit De Eerste Wereldoorlog probeerde van de grens weer een grens te maken. De 21 grijze grenspalen wijzen ons de officiële overgangen aan, maar er waren ook nog andere. Met een zak vol biggen of zout waren er efficiëntere paden. Grenzen betekent immers ook smokkelen, alles heeft zijn pro en contra.

Na de eerste wereldoorlog heette dit in België zelfs de economische bevoorrading van de bevolking, wel te verstaan voor de periode 1915-1918. Het groene Molenbeersel heeft wat te bieden. Hoe het met de C02 of de stikstof staat weten we niet, maar er is nog veel zuurstof. De fanfare St.-Isidorus ontvangt ons in de grote zaal van de Stegel zowel voor als na het gluren.

Praktische info: MOLENBEERSEL, DINSDAG 30 AUGUSTUS 2022 Aanvang: 19.00 u in de Stegel, Weertersteenweg 363, Molenbeersel (Kinrooi). Parkeersuggestie: Naast de Stegel is er ruimte om te parkeren. Inrijden vanuit de Weertersteenweg.

De beide Limburgen en Noord-Brabant komen hier samen. Grenzen zijn van allen tijden. Wie eens meer wil horen over de omgeving van het Drie Provinciepunt door de tijd heen is welkom op het mini-symposium “Over de grens.” Grenzen in het Land van Weert en de Limburgse en Brabantse Kempen

Het programma in Lozen ziet er als volgt uit: • PROF. DR. ARNOUD-JAN BIJSTERVELD: Grenzen als lijnen of zones? Hoe de middeleeuwers rechten en bezit afbakenden • WIM CUPPENS: Geweldsconflicten tussen de bewoners van Bocholt-Weert-Budel over de grenszones tijdens de 15de eeuw en in de Hollandse periode (1815-1830) • DRS. JAC. BIEMANS: Geloven over de grens. De grens als religieuze scheiding in de periode 1648-1795. • THIEU WIEËRS: De totstandkoming van de grens als gevolg van de scheiding na 1830 en in het bijzonder de grenscommissie tussen 1839 en 1843.

Praktische info: LOZEN-BOCHOLT, DONDERDAG 25 AUGUSTUS 2022 Mini-symposium ‘Over de grens’. Grenzen in het Land van Weert en de Limburgse en Brabantse Kempen Gemeenschapshuis De Leemskuil, Hamonterweg 138b, 3950 Bocholt-Lozen. Parkeergelegenheid in de nabije omgeving. Start 14.00 uur. Entree gratis Op de grens bij Lozen-Weert-Dorplein ligt het Drie Provinciepunt.

Sinds de fusie van 1977 maakt het kerkdorp Opitter deel uit van de gemeente Bree. Opitter dankt zijn naam aan de “Itter”, een beek die ontspringt op het Kempisch plateau en naar analogie met -OPoeteren en OPglabbeek aan de bovenloop ligt.

Opitter telt een viertal mooie bezienswaardigheden die we door middel van een wandeling (totale afstand ± 2 km) willen bezoeken. Het parcours is rolstoel- en zelfs rollatorvriendelijk. In de Maaslands gotische St.-Trudokerk zijn het 16d’eeuws Anwerps passieretabel en een beeld van St.-Anna-ten-Drieën, toegeschreven aan de Meester van Elsloo), de trekpleisters.

Langs de secundaire verbinding van de kerk naar de kapel ligt de pastorie (thans in verval) in 1726 gebouwd door de Norbertijnen van Averbode met de inscriptie ‘Ne quid nimis’ (alles met mate). Deze orde had het begevingsrecht van de pastoors tot aan de Franse Revolutie.

De kapel van O.L.Vrouw Troosteres der Bedrukten (ook O.L.Vrouw-terHeirbaan) werd gebouwd door de gebroeders Pe(e)n(d)ers als dankbaarheid voor hun bevrijding uit de burcht van Stokkem in de Loonse successieoorlog (±1366). Deze kapel heeft tal van verbouwingen ondergaan.

Het altaarstuk “de hemelvaart van Maria” is een schilderij van de Weerter schilder Caes. De juwelen van het O.L.Vrouwe- beeld werden aangekocht in het Weerter edelsmedenatelier Esser. In één van de moderne glasramen van Jos Knaepen heeft Kim Clijsters met met de afbeelding van een tennisracket een spoor nagelaten.

Langs de steilrand van Kempisch plateau en Maasvlakte gaan we naar de oude Breese banmolen, Pollismolen. Via het kasteelpark belanden we terug in het centrum. Waar vroeger het oude laathof Vanderhallen lag zijn nu de lagere school en het ontmoetingscentrum gebouwd. Het eindpunt van deze excursie ligt aan het Itterplein: de brouwerij Cornelissen, waarvan we de producten kunnen proeven in Brasserie Brouwershof en Café Itterdal.

Praktische info: OPITTER, DINSDAG 16 AUGUSTUS 2022 Gluren bij de Buren … in Opitter Aanvang : 19.00 u. in de Sint-Trudokerk, Itterplein Opitter Parkeersuggestie: Itterplein, parking van de school Itterdal en de Wissel aan de Opitterkiezel. (vrij parkeren).

Voor de plaatsnaam Peer zijn er verschillende verklaringen: ‘Pedero’ (725), het Latijnse ‘Pirgus’ (1135) en ‘Pyra’ (1178) of het oud-Franse pierge: ‘verharde weg’. Andere bronnen geven aan dat de naam afkomstig zou zijn van ‘Perre’ of ‘Parre’, wat ‘omheinde plaats’ betekent.

De fusiegemeente telt naast Peer zelf nog drie deelgemeenten: GroteBrogel (sinds 1977), Kleine-Brogel (sinds 1971) en Wijchmaal (sinds 1977). Erpekom is een landelijk kerkdorp van Grote-Brogel. Deelgemeente Peer telt zelf nog twee kerkdorpen : Linde en Wauberg en een gehucht: Maarlo. Het bevolkingsaantal bedraagt ongeveer 17.000 inwoners.

In 1367 verhief de leenheerlijke grondheer Everaert Van der Marck Peer tot Stad. Peer kreeg stadswallen en poorten, die in het begin van de 19de eeuw gesloopt werden. Vanaf de 15de eeuw wordt Peer als één van de Loonse steden vermeld. In 1623 promoveerde Peer, onder Karel van Gavere, tot graafschap. In 1654 bezetten Lotharingers Peer. Ze plunderden en staken huizen en kerk in brand. De sacristie en het koor brandden af en slechts veertig huizen en de toren (‘De Reus der Kempen’) bleven gespaard. In 1865 teisterden zwarte pokken en tyfus het stadje.

Vandaag bloeit Peer zowel toeristisch, cultureel als economisch. Peer is bekend als Bruegelstad (de geboorteplaats van Pieter Bruegel de Oude is quasi zeker Grote-Brogel), muziekstad (o.a. jaarlijks festival ‘Blues Peer’) en fietsstad (onlangs bekroond). Dit jaar hebben de 25-jaarlijkse Mariale Feesten plaats. De stad Peer huisvest ook de NATO-vliegbasis Kleine-Brogel en heeft ook het Peterschap van KB-AIR aanvaard.

Bezienswaardigheden BICC-Cultuurcentrum “’t Poorthuis”, het perron (vrijheidszuil), de SintTrudokerk, de toren met museum en beiaard, het Oud Stadhuis, Hotel “De Boskar”, De Scherpesteen, het driehoekig Frankisch Marktplein, de kiosk, de stadspomp met gulden peer, het Huis ‘Den Engel’ (Vroeger de woonst van Drossaard Van de Cruys, thans jeugdcentrum “De Bak”), het Bruegelhuis en Bruegelmuseum: uniek in de wereld met zijn kleurechte kopies van alle werken van Pieter Bruegel de Oude (op ware grootte), de Bruegelmonumenten, het monument voor Armand Preudhomme, Zaal Koninklijke Harmonie, het Sint-Lambertuscollege en Agnetencollege, het Agnetenklooster (in heropbouw met als bestemming het nieuwe Dienstencentrum ‘De Schommel’), de grafheuvels (Molhem) en de Deusterkapel.

Praktische info: PEER, DINSDAG 2 AUGUSTUS 2022 Gluren bij de Buren … in Peer Aanvang: 19.00 u. in de Sint-Trudokerk, Kerkstraat in Peer Parkeersuggestie: Preudhommeplein (tot 19 u. parkeerschijf verplicht in alle straten binnen de Vesten) en achter BICCCultuurcentrum “’t Poorthuis”, Bomerstraat (vrij parkeren).

De historische binnenstad van Weert werd als vestingstad geheel omringd door grachten en wallen. De stad kende zes toegangspoorten, waaronder de Maaspoort. Tussen de toegangspoorten waren zeven bastions. De stadsgidsen van Weert leiden u dit jaar vanuit de historische stadskern binnen de wal, via de Maasstraat en de Maaspoort naar buiten de wal.

De start is vanuit de eeuwenoude Sint Martinuskerk, een nationaal Top 100-monument. Tijdens de wandeling maakt u onder andere kennis met het eeuwenoude klooster van de zusters Birgittinessen, de protestantse Bethelkerk, locaties van zoutziederijen, distilleerderijen, jeneverstokerijen, brouwerijen, de beschuitenfabriek van Jos Poell, de bakelietfabriek van Waltje Gruythuysen, villa de Walburg, het oude politiebureau en de Lieëgluiper, de niet zo vlijende bijnaam van de tram naar Maaseik.

Natuurlijk ontbreken de sterke verhalen niet van de “Groeëtmoêle van de Maasport” bij voormalig hotel Verstraeten. Kortom een wandeling van binnen- en buiten de wal maar ook van ‘groeëtmoêle en vrome zielen’. Ook dit jaar sluiten we het ‘Gluren bij de Buren’ weer af op een van de vele Weerter terrassen of in de cafés.

Praktische info: WEERT, DINSDAG 12 JULI 2022 Gluren bij de Buren, … Maasstraat en Maaspoort. Aanvang 19.00 uur in Sint Martinuskerk, Markt 1, Weert. Parkeersuggesties: Na 18.00 uur kunt u gratis parkeren in Weert, met uitzondering van de parkeergarages.

Aldeneik en Maaseik staan dit jaar weer helemaal in het teken van Harlindis en Relindis, samen hun ouders stichteressen van het vervlogen klooster in Aldeneik in de achtste eeuw.

De munsterkerk, de kapel met Willibrordusput en het Leugenbrugje in Aldeneik, de reliquaria, textilia en vooral de Codex Eyckensis in de rijke schatkamer van de Maaseiker Catharinakerk vormen zichtbare relicten uit deze lang vervlogen tijd. Maar ook de geloofsbeleving als inspirerend samenlevingsfundament houdt de band vast met de 25-jarige traditie van de plechtige translatio (of overbrenging) van de relieken naar Aldeneik en weer terug naar Maaseik.

Hiervan kan u getuige zijn op de zondagen 18 en 25 september 2022. Een eigentijdse vertaling wordt u aangeboden via een overweldigend cultureel programma tijdens het hele jaar. Te veel om op te noemen, maar al even veel is niet te missen! Alle initiatieven vindt u hier terug. Laat ook u inspireren!

John Churchill, hertog van Marlborough, was een man van stand, een geniaal militair strateeg en een gewiekst diplomaat. Alleen was, begin 18de eeuw, de oorlogvoering zo ingrijpend veranderd dat half Europa sidderde bij het horen van zijn naam. Overal waar zijn troepen passeerden, heerste er dood en verderf. In Weert bombardeerde hij in 1702 kasteel Nijenborgh.

Ruim 320 jaar na dato roept Malbroek in Kessenich nog steeds woede op. In het Maasdorp van de Gemeente Kinrooi vindt het proces tegen de Engelse generaal Malbourough, in de volksmond, Malbroek, ieder jaar plaats.

Sint-Martinus uit Kessenich organiseert dan een openbare zitting en nadien deelt de jury de berechting mee aan de bevolking. Hoewel de insteek telkens dezelfde is, gaat men in het verhaal in op recente gebeurtenissen, zowel in de lokale gemeenschap als in de rest van de wereld.

Na de zitting vertrekt het gezelschap van schutterij en fanfare naar de Antjesbrug in Kessenich waar een pop, die Malbroek voorstelt, in brand wordt gestoken en vervolgens in de Beek geworpen.

Praktische info: KESSENICH, DONDERDAG 7 JULI 2022 MALBROEK VERBRANDEN Bergplaats (Kerkplein) en Antjesbrug in Kessenich Aanvang: 19.00 uur – einde: 20.00 uur

In het jaar 1572 hebben enkele beroemde historische gebeurtenissen plaatsgevonden die prominent figureren in de canon van de Nederlandse geschiedenis. Natuurlijk de inname van Brielle (Den Briel) door de geuzen op 1 april, maar ook de marteling van en de moord op de later heiligverklaarde martelaren van Gorcum, waaronder de H. Hieronymus en de H. Antonius, minderbroeders-franciscanen uit Weert.

In de beschrijving van wat zich in 1572 afspeelde kunnen wij ook gebeurtenissen in onze tijd herkennen. Er worden op vrijdag 8 juli om 14.00 uur in het koor van de Paterskerk, Biest 43 in Weert, lezingen georganiseerd over deze enige twee heiligen uit Weert

 

Praktische info: WEERT, VRIJDAGNAMIDDAG 8 JULI 2022 CAUSERIE OVER DE MARTELAREN VAN GORCUM Aanvang: 14.00 uur Paterskerk, Biest 43 6001 AP Weert

Corona heeft ons even in de wachtstand gezet, maar nu kunnen we na twee jaar eindelijk weer genieten van een Cultuurhistorische Zomer in Nederlands en Belgisch (Midden-) Limburg. Het eerste exemplaar van de bijbehorende folder is vandaag in Maaseik overhandigd aan Geert Gabriëls, gedeputeerde Erfgoed van de Nederlandse provincie Limburg. De organiserende heemkundeverenigingen De Aldenborgh Weert en Het Land van Thorn luiden hiermee de zestiende jaargang in van de Cultuurhistorisch Zomer.

Gluren

Wat hebben Molenbeersel, Maaspoort, Maasstraat, Opitter, Peer en Stramproyer Broekmolen met elkaar gemeen? We gaan ze dit jaar allemaal uitvoerig bezoeken, met tekst en uitleg (én terrasbezoek na) tijdens het populaire zomeronderdeel Gluren bij de Buren. Traditioneel verzamelen we ons in een lokaal (en monumentaal) kerkgebouw. Na een introductie starten van hieruit de deelnemers voor een rondwandeling in groepen onder leiding van lokale gidsen. Na het ‘gluren’ is er tijd voor nazit in een naburige uitspanning.

Symposium

Voor het eerst is dit jaar ook een symposium opgenomen in het zomerprogramma: ‘Over de grens. Grenzen in het Land van Weert en de Limburgse en Brabantse Kempen.’ Tijdens deze bijeenkomst in Hamont-Lozen zullen deskundigen hun licht laten schijnen over de grens in verschillende tijdvakken van onze regionale historie.

Folder

Alle informatie over deze en andere cultuurhistorische activiteiten in de komende zomermaanden – zoals het Maalbroek verbranden, Openluchttoneel Euver de Grens en de Harlindus en Relindus Ommegang in Maaseik – staan in de vandaag gepresenteerde folder.

Klik hier om de folder te bekijken.

Op vrijdag 8 juli 2022 is er een lezing over Hieronymus en Antonius, de enige twee heiligen uit Weert die 450 jaar geleden werden vermoord. Locatie: Paterskerk aan de Biest 43 in Weert. Aanvang 14.00 uur. Toegang gratis.

 

Ook wordt er aandacht besteed aandacht aan het altaar van de twee martelaren van Gorcum dat in 1922 in de Paterskerk werd geplaatst. Het laatste ontwerp van de beroemde architect Pierre Cuypers. Het altaar was een geschenk van de Weerter bevolking ter gelegenheid van het 350ste stervensjaar van hun marteldood.

Na afloop wordt door pater Gerard Heesterbeek een kapelletje ingezegend achter het hoogaltaar in het koor om de herinnering aan de twee Weerter Martelaren in ere te houden. Daarna krijgt u een flesje speciaalbier aangeboden ‘Martelaren bloed’ dat voor deze gelegenheid is gebrouwen.

Klik hier voor meer achtergrondinformatie.