Voor de plaatsnaam Peer zijn er verschillende verklaringen: ‘Pedero’ (725), het Latijnse ‘Pirgus’ (1135) en ‘Pyra’ (1178) of het oud-Franse pierge: ‘verharde weg’. Andere bronnen geven aan dat de naam afkomstig zou zijn van ‘Perre’ of ‘Parre’, wat ‘omheinde plaats’ betekent.

De fusiegemeente telt naast Peer zelf nog drie deelgemeenten: GroteBrogel (sinds 1977), Kleine-Brogel (sinds 1971) en Wijchmaal (sinds 1977). Erpekom is een landelijk kerkdorp van Grote-Brogel. Deelgemeente Peer telt zelf nog twee kerkdorpen : Linde en Wauberg en een gehucht: Maarlo. Het bevolkingsaantal bedraagt ongeveer 17.000 inwoners.

In 1367 verhief de leenheerlijke grondheer Everaert Van der Marck Peer tot Stad. Peer kreeg stadswallen en poorten, die in het begin van de 19de eeuw gesloopt werden. Vanaf de 15de eeuw wordt Peer als één van de Loonse steden vermeld. In 1623 promoveerde Peer, onder Karel van Gavere, tot graafschap. In 1654 bezetten Lotharingers Peer. Ze plunderden en staken huizen en kerk in brand. De sacristie en het koor brandden af en slechts veertig huizen en de toren (‘De Reus der Kempen’) bleven gespaard. In 1865 teisterden zwarte pokken en tyfus het stadje.

Vandaag bloeit Peer zowel toeristisch, cultureel als economisch. Peer is bekend als Bruegelstad (de geboorteplaats van Pieter Bruegel de Oude is quasi zeker Grote-Brogel), muziekstad (o.a. jaarlijks festival ‘Blues Peer’) en fietsstad (onlangs bekroond). Dit jaar hebben de 25-jaarlijkse Mariale Feesten plaats. De stad Peer huisvest ook de NATO-vliegbasis Kleine-Brogel en heeft ook het Peterschap van KB-AIR aanvaard.

Bezienswaardigheden BICC-Cultuurcentrum “’t Poorthuis”, het perron (vrijheidszuil), de SintTrudokerk, de toren met museum en beiaard, het Oud Stadhuis, Hotel “De Boskar”, De Scherpesteen, het driehoekig Frankisch Marktplein, de kiosk, de stadspomp met gulden peer, het Huis ‘Den Engel’ (Vroeger de woonst van Drossaard Van de Cruys, thans jeugdcentrum “De Bak”), het Bruegelhuis en Bruegelmuseum: uniek in de wereld met zijn kleurechte kopies van alle werken van Pieter Bruegel de Oude (op ware grootte), de Bruegelmonumenten, het monument voor Armand Preudhomme, Zaal Koninklijke Harmonie, het Sint-Lambertuscollege en Agnetencollege, het Agnetenklooster (in heropbouw met als bestemming het nieuwe Dienstencentrum ‘De Schommel’), de grafheuvels (Molhem) en de Deusterkapel.

Praktische info: PEER, DINSDAG 2 AUGUSTUS 2022 Gluren bij de Buren … in Peer Aanvang: 19.00 u. in de Sint-Trudokerk, Kerkstraat in Peer Parkeersuggestie: Preudhommeplein (tot 19 u. parkeerschijf verplicht in alle straten binnen de Vesten) en achter BICCCultuurcentrum “’t Poorthuis”, Bomerstraat (vrij parkeren).

De historische binnenstad van Weert werd als vestingstad geheel omringd door grachten en wallen. De stad kende zes toegangspoorten, waaronder de Maaspoort. Tussen de toegangspoorten waren zeven bastions. De stadsgidsen van Weert leiden u dit jaar vanuit de historische stadskern binnen de wal, via de Maasstraat en de Maaspoort naar buiten de wal.

De start is vanuit de eeuwenoude Sint Martinuskerk, een nationaal Top 100-monument. Tijdens de wandeling maakt u onder andere kennis met het eeuwenoude klooster van de zusters Birgittinessen, de protestantse Bethelkerk, locaties van zoutziederijen, distilleerderijen, jeneverstokerijen, brouwerijen, de beschuitenfabriek van Jos Poell, de bakelietfabriek van Waltje Gruythuysen, villa de Walburg, het oude politiebureau en de Lieëgluiper, de niet zo vlijende bijnaam van de tram naar Maaseik.

Natuurlijk ontbreken de sterke verhalen niet van de “Groeëtmoêle van de Maasport” bij voormalig hotel Verstraeten. Kortom een wandeling van binnen- en buiten de wal maar ook van ‘groeëtmoêle en vrome zielen’. Ook dit jaar sluiten we het ‘Gluren bij de Buren’ weer af op een van de vele Weerter terrassen of in de cafés.

Praktische info: WEERT, DINSDAG 12 JULI 2022 Gluren bij de Buren, … Maasstraat en Maaspoort. Aanvang 19.00 uur in Sint Martinuskerk, Markt 1, Weert. Parkeersuggesties: Na 18.00 uur kunt u gratis parkeren in Weert, met uitzondering van de parkeergarages.

Aldeneik en Maaseik staan dit jaar weer helemaal in het teken van Harlindis en Relindis, samen hun ouders stichteressen van het vervlogen klooster in Aldeneik in de achtste eeuw.

De munsterkerk, de kapel met Willibrordusput en het Leugenbrugje in Aldeneik, de reliquaria, textilia en vooral de Codex Eyckensis in de rijke schatkamer van de Maaseiker Catharinakerk vormen zichtbare relicten uit deze lang vervlogen tijd. Maar ook de geloofsbeleving als inspirerend samenlevingsfundament houdt de band vast met de 25-jarige traditie van de plechtige translatio (of overbrenging) van de relieken naar Aldeneik en weer terug naar Maaseik.

Hiervan kan u getuige zijn op de zondagen 18 en 25 september 2022. Een eigentijdse vertaling wordt u aangeboden via een overweldigend cultureel programma tijdens het hele jaar. Te veel om op te noemen, maar al even veel is niet te missen! Alle initiatieven vindt u hier terug. Laat ook u inspireren!

John Churchill, hertog van Marlborough, was een man van stand, een geniaal militair strateeg en een gewiekst diplomaat. Alleen was, begin 18de eeuw, de oorlogvoering zo ingrijpend veranderd dat half Europa sidderde bij het horen van zijn naam. Overal waar zijn troepen passeerden, heerste er dood en verderf. In Weert bombardeerde hij in 1702 kasteel Nijenborgh.

Ruim 320 jaar na dato roept Malbroek in Kessenich nog steeds woede op. In het Maasdorp van de Gemeente Kinrooi vindt het proces tegen de Engelse generaal Malbourough, in de volksmond, Malbroek, ieder jaar plaats.

Sint-Martinus uit Kessenich organiseert dan een openbare zitting en nadien deelt de jury de berechting mee aan de bevolking. Hoewel de insteek telkens dezelfde is, gaat men in het verhaal in op recente gebeurtenissen, zowel in de lokale gemeenschap als in de rest van de wereld.

Na de zitting vertrekt het gezelschap van schutterij en fanfare naar de Antjesbrug in Kessenich waar een pop, die Malbroek voorstelt, in brand wordt gestoken en vervolgens in de Beek geworpen.

Praktische info: KESSENICH, DONDERDAG 7 JULI 2022 MALBROEK VERBRANDEN Bergplaats (Kerkplein) en Antjesbrug in Kessenich Aanvang: 19.00 uur – einde: 20.00 uur

In het jaar 1572 hebben enkele beroemde historische gebeurtenissen plaatsgevonden die prominent figureren in de canon van de Nederlandse geschiedenis. Natuurlijk de inname van Brielle (Den Briel) door de geuzen op 1 april, maar ook de marteling van en de moord op de later heiligverklaarde martelaren van Gorcum, waaronder de H. Hieronymus en de H. Antonius, minderbroeders-franciscanen uit Weert.

In de beschrijving van wat zich in 1572 afspeelde kunnen wij ook gebeurtenissen in onze tijd herkennen. Er worden op vrijdag 8 juli om 14.00 uur in het koor van de Paterskerk, Biest 43 in Weert, lezingen georganiseerd over deze enige twee heiligen uit Weert

 

Praktische info: WEERT, VRIJDAGNAMIDDAG 8 JULI 2022 CAUSERIE OVER DE MARTELAREN VAN GORCUM Aanvang: 14.00 uur Paterskerk, Biest 43 6001 AP Weert

Corona heeft ons even in de wachtstand gezet, maar nu kunnen we na twee jaar eindelijk weer genieten van een Cultuurhistorische Zomer in Nederlands en Belgisch (Midden-) Limburg. Het eerste exemplaar van de bijbehorende folder is vandaag in Maaseik overhandigd aan Geert Gabriëls, gedeputeerde Erfgoed van de Nederlandse provincie Limburg. De organiserende heemkundeverenigingen De Aldenborgh Weert en Het Land van Thorn luiden hiermee de zestiende jaargang in van de Cultuurhistorisch Zomer.

Gluren

Wat hebben Molenbeersel, Maaspoort, Maasstraat, Opitter, Peer en Stramproyer Broekmolen met elkaar gemeen? We gaan ze dit jaar allemaal uitvoerig bezoeken, met tekst en uitleg (én terrasbezoek na) tijdens het populaire zomeronderdeel Gluren bij de Buren. Traditioneel verzamelen we ons in een lokaal (en monumentaal) kerkgebouw. Na een introductie starten van hieruit de deelnemers voor een rondwandeling in groepen onder leiding van lokale gidsen. Na het ‘gluren’ is er tijd voor nazit in een naburige uitspanning.

Symposium

Voor het eerst is dit jaar ook een symposium opgenomen in het zomerprogramma: ‘Over de grens. Grenzen in het Land van Weert en de Limburgse en Brabantse Kempen.’ Tijdens deze bijeenkomst in Hamont-Lozen zullen deskundigen hun licht laten schijnen over de grens in verschillende tijdvakken van onze regionale historie.

Folder

Alle informatie over deze en andere cultuurhistorische activiteiten in de komende zomermaanden – zoals het Maalbroek verbranden, Openluchttoneel Euver de Grens en de Harlindus en Relindus Ommegang in Maaseik – staan in de vandaag gepresenteerde folder.

Klik hier om de folder te bekijken.

Op vrijdag 8 juli 2022 is er een lezing over Hieronymus en Antonius, de enige twee heiligen uit Weert die 450 jaar geleden werden vermoord. Locatie: Paterskerk aan de Biest 43 in Weert. Aanvang 14.00 uur. Toegang gratis.

 

Ook wordt er aandacht besteed aandacht aan het altaar van de twee martelaren van Gorcum dat in 1922 in de Paterskerk werd geplaatst. Het laatste ontwerp van de beroemde architect Pierre Cuypers. Het altaar was een geschenk van de Weerter bevolking ter gelegenheid van het 350ste stervensjaar van hun marteldood.

Na afloop wordt door pater Gerard Heesterbeek een kapelletje ingezegend achter het hoogaltaar in het koor om de herinnering aan de twee Weerter Martelaren in ere te houden. Daarna krijgt u een flesje speciaalbier aangeboden ‘Martelaren bloed’ dat voor deze gelegenheid is gebrouwen.

Klik hier voor meer achtergrondinformatie.

 

Op vrijdagmiddag 15 juli 2022 organiseert de LGOG/ SHCL Commissie voor Geschiedenis van Ondernemers en Ondernemingen in Limburg (COOL) samen met de Geschied- en Oudheidkundige Kring ‘De Aldenborgh’ een symposium over industrie en ondernemers in Weert.

Inloop vanaf 13.00 uur in de Paterskerk, Biest 43 in Weert. 

 

Programma

13.00-13.25 uur:   inloop en koffie + boekentafel
13.25-13.30 uur:   Welkomstwoord door de voorzitter van COOL, Ernst Homburg
13.30-13.55 uur:   Theo Schers: Nijver aan water en spoor
13.55-14.20 uur:   John Caris: Drieluik Drukkerij Emmanuel Smeets
14.20-14.45 uur:    Bert van Laer: Brouwerijen in het Weerterland
14.45-15.10 uur:   koffie/ thee pauze + boekentafel
15.10-15.35 uur:   Jos Engelen: Pijpenfabriek Trumm-Bergmans in Weert en de oven: Industriëel Archeologisch Monument
15.35-16.00 uur:    Eric van Royen: Bouwonderneming Wilma: het levenswerk van Harrie Maas
16.00-17.00 uur:   slotdiscussie en borrel (bij aankomst ontvangt ieder 1,5 munt voor de consumptie na afloop).

 

 

 

Deelname aan het symposium is voor LGOG-leden en Aldenborgh-vrienden gratis. Voor niet-leden-vrienden bedragen de deelnamekosten € 10,- Dit bedrag dient gelijktijdig met de aanmelding te worden voldaan op bankrekeningnummer NL13 INGB 0001 0378 80 ten name van LGOG (Limburgs Geschied- en Oudheidkundig Genootschap) te Maastricht onder vermelding van: “Symposium COOL”.

Vanwege de catering dient u zich vooraf aan te melden.

Aanmelden kan tot en met 8 juli 2022 via dit aanmeldformulier. Plaatsing op de deelnemerslijst geschiedt in volgorde van aanmelding en betaling.

Voor eventuele vragen, contacteer: e.homburg@maastrichtuniversity.nl. Voor last-minute vragen op de ochtend van 15 juli, bel 06-2709 4532.

Zondag 5 juni was hij nog in ons midden, bij het mini-symposium voorafgaand aan de opening Kasteelpark Nijenborgh, en nu overleden.

Stichting De Aldenborgh en Kerkelijke Harmonie St.-Joseph 1880 Weert verrichten op zondagmiddag 5 juni 2022 om 12.30 uur de aftrap van de publieke ingebruikname van kasteelpark Nijenborgh met een mini-symposium in het Franciscus Huis aan de Biest 43a te Weert.

Deze samenkomst van wetenschappers, kunstenaars, muzikanten is gratis toegankelijk voor iedereen met belangstelling voor onze geschiedenis en expressie.  De deuren van het Franciscushuis gaan om 12.15 uur open.

Het programma ziet er als volgt uit:

I. Alfons Bruekers – De reconstructie van ‘vlucht’ KF590A

De oudste afbeelding van Weert geeft nieuwe kleur aan het Kasteelpark Nijenborgh

Wie aan het Weerter kasteel denkt, kan niet voorbij aan de epitaaf of gedenktafel van gravin Johanna van Meurs (overleden in 1461). Zij was de echtgenote van graaf Jacob I van Horne. Die was op zijn beurt de stichter van zowel kasteel Nijenborgh als van het patersklooster op de plek van het oude kasteel, de Aldenborgh.

De geschilderde gedenktafel, die in het Berlijnse Kaiser Friedrich Museum catalogusnummer KF590A droeg, bevatte een natuurgetrouwe afbeelding van het kasteel met voorhof en klooster van Weert. Sinds de Tweede Wereldoorlog moet het kunstwerk waarschijnlijk als verloren worden beschouwd.

Wel is er een honderd jaar oude zwart-witfoto van het schilderij bewaard gebleven. Dankzij moderne technieken beschikken we sinds kort over een minutieuze kleurenreconstructie ervan.

De presentatie is een virtuele tijdreis. Niet alleen een reconstructie van de bijzondere ‘vlucht’ die KF590A maakte van Weert via Nunhem, Parijs, Leipzig en Berlijn terug naar Weert. Het is ook de wedergeboorte van de oudste afbeelding van Weert en geeft daarmee letterlijk en figuurlijk extra kleur aan de opening van het nieuwe Kasteelpark Nijenborgh.

Alfons Bruekers (Nederweert 1961) is werkzaam als directeur van TU/e Innovation Space aan de Technische Universiteit Eindhoven. Daarnaast actief als amateur-historicus, onderzoeker en publicist. Hij was decennialang actief in de gemeentelijke erfgoedcommissie van Nederweert.

 

II. Uitvoering  van de compositie Van Horne – Rob Goorhuis

Tijdens dit mini-symposium mag de compositie Van Horne niet ontbreken. De Kerkelijke Harmonie St.-Joseph 1880 Weert, onder leiding van dirigent Bart Deckers, gaf voor het Van Hornejaar in 2018 componist Rob Goorhuis de opdracht voor de compositie over de graaf Van Horne. De compositie werd eind 2018 voor het eerst uitgevoerd in Zottegem en in de Sint Martinuskerk in Weert.

Met het uitvoeren van deze compositie behaalde de harmonie in 2019 een 1e prijs met lof, bij het concertconcours in de eerste divisie. Enkele weken geleden voerde het professionele groot Harmonieorkest van de Belgische Gidsen tijdens het ‘Blazen aan het Spui’ in Den Haag, de compositie Van Horne nogmaals uit. 

Behalve de compositie Van Horne speelt de Weerter harmonie ook nog de Spaanse werken Tercio de Quites en La Leyenda del Beso.

 

 

 

Componist Rob Goorhuis zal persoonlijk zijn compositie Van Horne toelichten. Rob Goorhuis is altijd een groot bewonderaar geweest van Ludwig van Beethoven. Beethoven is voor hem een uniek voorbeeld van een creatieve en eigenzinnige geest.

Egmont en van Horne werden op 5 juni 1568 in opdracht van Alva onthoofd op de Grote Markt in Brussel. Twee edelen, die samen met Willem van Oranje, een driemanschap vormden in de strijd voor de belangen van de Nederlanden tegenover de Spaanse koning Filips II.

Dankzij de compositie van Rob Goorhuis zijn alle drie de vrienden nu muzikaal geëerd: 

Willem van Oranje in het Wilhelmus, Lamoraal van Egmont door onder andere Beethoven én Filips van Horne door Goorhuis. 

Rob Goorhuis werd in 1948 in Amsterdam geboren in een gezin, waar muziek een bescheiden rol speelde. Na het voortgezet onderwijs ging hij op aanraden van zijn leraar, de organist Bernard Bartelink, in Utrecht studeren. Er ging een wereld voor hem open. Muziek werd een passie, een opdracht voor het leven, als componist, muziekpedagoog, dirigent, klavecinist, pianist en organist.

 

IV. Jorrit Noordhuizen – landschapsarchitect

Jorrit Noordhuizen zal zijn inspiratie en ontwerp van het stadspark nader toelichten. In 2019 kreeg hij, samen met Lara Voerman Architectuurhistoricus en Personal Architecture, de opdracht van de gemeente Weert om de 3,2 hectare

stadspark en voorhof opnieuw in te richten. Het stadspark als één van de belangrijkste plekken in de ontstaansgeschiedenis van de stad.

Met de herinrichting van het stadspark kreeg Weert een toegankelijk, levendig en groen hart terug. Een plek waar beleving van de fysieke en immateriële geschiedenis, archeologie en erfgoed-educatie een welverdiende prominente plek innemen. Een plek om te ontspannen, te spelen, te sporten en te leren. Voor jong en oud, voor bewoner en toerist, voor de stad én de regio.  

Jorrit Noordhuizen is landschapsarchitect bij NOHNIK architecture and landscapes, ontwerpbureau voor architectuur en landschapsarchitectuur. Als ontwerper houdt hij zich dagelijks bezig met het verduurzamen van de leefomgeving in binnen- en buitenland. Met behulp van ontwerpen en strategieën voor dorpen, steden, parken en landschappen, werkt het bureau actief aan een klimaatadaptieve en groene toekomst.

 

V. Beeldhouwer Jos Dirix – ruiterstandbeeld Filips van Montmorency.

De kunstenaar kan na enkele jaren geduld nu een toelichting geven op het levensgroot ruiterstandbeeld van Filips van Montmorency, graaf van Horne. En wel op de plaats in het kasteelpark waar het beeld,  na een Europese tour, prominent en permanent zal prijken.

Beeldhouwer Jos Dirix (1958) uit Neer maakt expressieve bronzen sculpturen. Het gehele oeuvre van Jos Dirix is een bronzen verstilling van respect voor het leven. Sculpturen vol dynamiek: paarden, stieren, mannen, vrouwen en roofdieren. Elke sculptuur is een fascinerende combinatie van waarneming, interpretatie en verbeeldingskracht.

 

VI. Première documentaire Expeditie Limburg – Ontdek het verleden

Tijdens het mini-symposium is de officiële première van de aflevering over de opgravingen in Weert. Expeditie Limburg is een televisieserie over het onontdekte verleden van Limburg. In een wereld, die alsmaar complexer wordt, maken een archeologe en een YouTuber een reis door het verleden om het heden te begrijpen en de toekomst vorm te geven. Expeditie is een serie over geschiedenis, archeologie en cultureel erfgoed voor het hele gezin, met een accent op de jeugd.

Benjamin Peeters is een Nederlandse YouTuber van wie muziekvideo’s in 2017 en 2018, na werk van Arjan Lubach en Enzo Knol, in de top 3 en top 5 van best bekeken Nederlandse YouTube-video’s van het jaar belandden. Zijn meest succesvolle video’s zijn miljoenen keren bekeken.

Donna Dieperink is een archeologe met een passie voor publieksarcheologie. Eerder was ze werkzaam voor de Nationale Archeologiedagen en National Geographic Channel.

Expeditie Limburg is een productie Mosasaurus Film Productions. Mosasaurus Film Productions is in 1993 opgericht door Robin Peeters. Robin is in 1996 afgestudeerd aan de Nederlandse Filmacademie in Amsterdam en heeft zich nadien – als producent, schrijver en regisseur – gespecialiseerd in films en series over kunst, cultuur en wetenschap. 

VII.  Historische stoet naar Kasteelpark

Het programma in het Franciscus Huis duurt tot omstreeks 14.00 uur waarna we aansluiten bij de historische stoet, die naar het Kasteelpark Nijenborgh trekt.

Leden en gasten van Sinte Catharina 1480, de stadsschutterij van Weert, Prins Willem van Oranje, zijn echtgenote Anna van Buren en de weduwe van de Graaf worden ook uitgebeeld. De stadsschutterij wordt tevens bijgestaan door leden van Volksdansgroep Wertha.

Aansluitend zal het kasteelpark officieel worden opengesteld en het ruiterstandbeeld worden overgedragen aan de Weerter gemeenschap, middels een officiële onthulling.

De onthulling van het ruiterstandbeeld wordt muzikaal omlijst  door een koperensemble van Kerkelijke Harmonie St.-Joseph 1880 Weert. Zij zullen het speciaal voor dit moment gecomponeerde Fanfare Van Horne 2022 ten gehore brengen. Hierna volgt de toelichting van kunstenaar Jos Dirix.

In het kasteelpark Nijenborgh zijn komend weekend nog vele activiteiten te bekijken, zoals een historisch kampement.

 

Kijk voor alle activiteiten op: www.stichting1568.nl.