Op dinsdag 17 februari 2026 (Vette Dinsdag) vindt de voorbereidende bijeenkomst plaats voor de 20ste editievan de Cultuurhistorische Zomer – Gluren bij de buren. Heemkundigen uit Belgisch en Nederlands Limburg en Noord-Brabant komen hiervoor samen in Kessenich, in de Sjottekamer. De bijeenkomst start om 14.00 uur.
Vergadering Cultuurhistorische Zomer in 2025.
Tijdens deze bijeenkomst wordt teruggeblikt op de succesvolle editie van 2025 en worden de plaatsen vastgesteld waar in de zomer van 2026 “gegluurd” zal worden. Dit alles in een informele sfeer, onder het genot van het Belgische geestrijke erfgoed.
Gluren bij de buren is inmiddels niet meer weg te denken van de kalender van heemkundigen en liefhebbers van het lokaal erfgoed. Wat begon als een eenmalige cultuurhistorische zomeravondwandeling in Molenbeersel in 2005, is uitgegroeid tot een geliefd en grensoverschrijdend evenement. In 2026 wordt met trots de 20ste editie georganiseerd.
Overigens wordt in mei 2026 in Kessenich herdacht dat een ander grensoverschrijdend evenement, het Oud Limburgs Schuttersfeest, 150 jaar geleden zijn eerste editie kende in deze grensplaats. Daarmee vormt Kessenich in 2026 opnieuw het decor voor het vieren van gedeeld cultureel erfgoed over de grenzen heen.
De doorgang tussen de fietsenstalling en de stationshal in Weert heeft een nieuwe functie gekregen. In samenwerking met stationsmanager Rebecca Boelhouwers richtte geschied- en oudheidkundige vereniging De Aldenborgh de ruimte in als plek voor tijdelijke tentoonstellingen over de geschiedenis van Weert. Onder de naam Project “Kijkdoos” worden reizigers voortaan verrast met wisselende exposities. De eerste tentoonstelling is van Fotogroep Weert, ter gelegenheid van haar 75-jarig jubileum.
Project Kijkdoos geopend.
Project Kijkdoos in station Weert.
De officiële opening vond plaats op dinsdag 4 november in aanwezigheid van vertegenwoordigers van de NS, De Aldenborgh, Fotogroep Weert en andere betrokkenen. Volgens Aldenborgh-voorzitter Peter Korten beschikt “het mooiste station van Nederland nu over een permanente tentoonstellingsruimte over de Weert- en wereldgeschiedenis.”
Het initiatief geeft het station een extra culturele uitstraling en markeert het begin van een duurzame samenwerking. De Aldenborgh spreekt haar grote dank uit aan de vrijwilligers en de weldoener die dit project mogelijk hebben gemaakt. Project Kijkdoos brengt de geschiedenis van Weert op een toegankelijke en creatieve manier tot leven.
Voorzitter Peter Korten mocht op de vooravond van het feest van Sint Martinus, patroonheilige van Weert, namen het KLGOG en de Aldenborgh zo`n 100 bezoekers verwelkomen bij Antje van de Statie voor een lezing door Remco Beckers, conservator cultuurhistorie bij het Limburgs museum te Venlo. Het onderwerp van de lezing was de Bourgondiërs In Limburg. In het Limburgs museum is momenteel een prachtige toonstelling over dat thema, opgezet door Remco Beckers.
Een volle zaal luistert geboeid naar Remco Beckers.
Remco Beckers vertelde dat hij twee jaar bezig was geweest met het organiseren van die tentoonstelling. De Bourgondiërs zijn de laatste jaren meer in de belangstelling komen te staan onder meer door een boek van Bart van Loon. In dat boek wordt nauwelijks aandacht besteed aan de rol van de Bourgondiërs in Limburg of – beter gezegd – het Maasland. Hoofdpersonen in het Maaslandse verhaal zijn Filips de Stoute, Jan zonder Vrees, Filips de Goede, Karel de Stoute en Maria de Rijke.
De Bourgondische dynastie in Limburg
Het begin van de Bourgondiërs ligt bij Filips de Stoute, zoon van de koning van Frankrijk, uit het huis Valois. Deze had het leven van de koning gered en kreeg van hem Bourgondië als beloning.
Filips de Stoute kocht eind 14e eeuw stukje bij beetje Limburg en het land van Overmaas. Jan zonder Vrees sloeg in 1408 een opstand van Luikenaren neer in de slag bij Othée. Filips de Goede erfde Brabant en Limburg. Hij presenteerde zich als heer aan het volk. Hij herstelde het gebruik van de blijde intrede. Zijn vrouw Isabella van Portugal had daarbij een stimulerende rol.
Ze stond achter het behoud van de autonomie van de steden. Nederlands werd de eerste taal. De hofhouding werd verplaatst naar Brussel. Filips de Goede riep de orde van het gulden vlies in het leven. Het symbool van die orde is een gulden ram. Dat symbool ontleende Filips aan het verhaal van Jason en de Argonauten, die op zoek gingen naar een gouden vacht van een ram. Maar het was ook een knipoog naar de wolindustrie In Vlaanderen.
Tussen 1396 en 1406 krijgen Limburg en de Landen van Overmaas een eigen “regering” met als vergaderplaats Gulpen.
Remco Beckers.
Na de dood van Filips de Goede in 1467 werd hij opgevolgd door Karel de Stoute. In die tijd teisterde de Bende van de Groene Tent, gefinancierd door de Franse koning Lodewijk XI, het land van Luik en Loon. De zogenaamde Luikse oorlogen waren een strijd tegen het gezag van Karel de Stoute. Karel de Stoute won die strijd. Koning Lodewijk XI werd door Karel gevangengenomen en opgesloten in een burgerhuis in Luik. Karel liet uit wraak gedurende zeven weken Luik plunderen. Twintig procent van de bevolking werd gedood.
Karel de Stoute mengde zich in de twisten in Gelre tussen vader en zoon Adolf en Arnold van Gelre over de heerschappij van Gelre. Adolf werd gevangengenomen, maar bevrijd door Karel de Stoute. Adolf onterfde zijn zoon en benoemde Karel tot hertog van Gelre. Het resultaat daarvan was dat Karel Gelre verwierf. Na zijn dood ging Gelre weer verloren voor de Bourgondiërs. Karel nam tijdens zijn reizen zijn enorme hoeveelheid kunstschatten mee. Hij sneuvelde in de strijd tegen de Zwitsers in 1477. Veel kunstschatten werden buitgemaakt door de Zwitsers. Zij bevinden zich heden ten dage nog in Zwitserse musea.
Na het overlijden van Karel de Stoute kwam Maria van Bourgondië onvoorbereid aan de macht. Lodewijk XI viel Bourgondië binnen. Maria had hulp nodig: kwam die uit het Duitse rijk, financieel zou die uit de Nederlanden moeten komen, maar dat was een moeizame zaak. Frankrijk veroverde Bourgondië. Maria kon zich in de Nederlanden handhaven dankzij steun van de Duitse keizer, met wiens zoon Maximiliaan van Oostenrijk zij trouwde. Na haar dood in 1482 berustte de macht feitelijk bij de Habsburgers. Deze bleven Maria echter ‘gebruiken’ als legitimatie van hun macht.
Lezing Remco Beckers.
Kunstschatten uit de Bourgondische tijd
Na de pauze vertoonde Remco beelden van kunstschatten die dateren uit of herinneren aan de Bourgondische periode in het Maasland en die te bewonder zijn tijdens de tentoonstelling in Venlo. Enige afbeeldingen zijn in dit verslag opgenomen met daaronder de plaats waar ze zich normaal bevinden.
Bonnefanten Maastricht.
Het gerechtigheidspaneel is in de 15de eeuw geschilderd en hing oorspronkelijk in het Dinghuis en later in het stadhuis van Maastricht.
Trésor de Liège.
Musée de Louvre.
Op de reliekhouder van Karel de Stoute staat een knielende Karel de Stoute met achter zich de staande Sint-Joris. In de koker die Karel in zijn handen houdt zou zich een vingerkootje van de heilige Lambertus, patroonheilige van Luik bevinden. Het is de eerste keer dat dit kleinood in Nederland te bewonderen is.
Portret van Margaretha van York, derde echtgenote van Karel de Stoute, met in de band rond haar hals de rode roos van Lancaster en de witte roos van York.
Foto van een deel van de tentoonstelling met o.m. banier met lijfspreuk van Karel de Stoute (Berliner Historischer Museum) en schilderij ‘Beleg van Neus” (hof van Busleyden, Mechelen). Foto: Levin den Boer voor het Limburgs Museum.
Jacob I graaf van Horne heeft na het overlijden van zijn echtgenote Johanna van Meurs een memorietafel laten vervaardigen. Deze is echter in de Tweede Wereldoorlog in Berlijn verloren gegaan. Enige jaren geleden is een oude foto van de memorietafel met moderne technieken ingekleurd met een fantastisch resultaat. Op de memorietafel zijn de kastelen van de Van Hornes in Horn en Weert afgebeeld.
Het Maasland kende niet veel schilders. Maar wel beeldsnijders zoals de Meester van Elsloo en Jan van Steffenwert. In het Maasland kunnen we regionaal verschillende kunststijlen ontwaren. In het Gelrese: miniatuurkunst (o.a. gebroeders van Lymborch), in het Brabantse: verfijnde schilderkunst, in het Luikse: metaalkunst, muurschilderingen.
Lezing Bourgondiërs in Limburg.
Peter Korten bedankte Remco Beckers voor zijn interessante en boeiende lezing. Hij verwachtte dat veel bezoekers aan de avond na de lezing de tentoonstelling in Venlo zullen gaan bezoeken. Hij deelde mee dat op 25 november 2025 de volgende lichting Weerterlogen afstudeert. Er zullen dan zo`n 800 gecertificeerde Weerterlogen zijn. Verder adviseert hij de komende tijd de site van de Aldenborgh nog meer te bezoeken dan normaal in verband met belangrijke, nog niet openbare informatie.
Een vol Franciscushuis genoot op vrijdag 3 oktober 2025 van een bijzondere avond over bijna zes eeuwen franciscaanse geschiedenis in Weert. Dit in het kader van 800 jaar Zonnelied van Sint Franciscus.
Franciscaanse geschiedenis in Weert.
Peter Korten, voorzitter van geschied- en oudheidkundig genootschap De Aldenborgh, nam met de nodige humor en ernst het publiek mee langs hoogtepunten uit de franciscaanse traditie: van het ontstaan van het klooster in 1461 en het leven van de broeders in de stad tot hun inzet voor de armen, zielzorg en missie.
Optreden van het koor Creatura in Franciscus Huis in Weert.
Ook kwamen de Derde Orde, de Zangertjes van Sint Frans, de missionarissen, het verhaal van Hasselts Heilig paterke Valentinus Paquay en de relatie van de keizerin van Oostenrijk met Leuken aan bod. Twee bijdragen van cineast Peter Crins versterkte het verhaal. Het Gemengd Koor Creatura, onder leiding van Ton van de Weem en met pianiste Marina Lazar, zorgde voor een prachtige muzikale omlijsting met werken van onder meer Vivaldi, Rutter en Sibelius. Uiteraard ontbrak het Zonnelied en Laudate Si niet die avond. Museum W presenteerde lichtbeelden religieuze kunst uit het voormalige Hieronymusklooster, terwijl het fotomozaïek van Jan Tullemans de avond visueel versterkte.
Broeder Gerard Heesterbeek ofm.
Broeder Gerard Heesterbeek ofm opende en sloot de bijeenkomst in aanwezigheid van de Roermondse bisschop Van den Hout met warme woorden van welkom en dank.
Zo werd het een inspirerende avond waarin geschiedenis, geloof, kunst en muziek op harmonieuze wijze samenkwamen.
De doorgang tussen de fietsenstalling en stationshal in Weert is al een tijd niet meer in gebruik.
De stationsmanager heeft de Aldenborgh benaderd om een invulling te geven aan deze ruimte middels tijdelijke exposities over de Weerter geschiedenis. Aan de hand van verschillende thema’s en in samenwerking met heemkunde organisaties zullen we de reizigers verrassen op de rijke historie van Weert.
Project ‘Kijkdoos’ in stationshal in Weert.
De Fotogroep Weert heeft de eerste tijdelijke tentoonstelling samen met ons ingericht. De in het kader van het 75-jarig bestaan van de Fotogroep Weert.
Op dinsdag 4 november om 15.30 uur zullen we samen met stationsmanager Boelhouwers, Fotogroep Weert, weldoeners en vrijwilligers van dit bijzonder project de ruimte officieel in gebruik nemen. U bent hierbij van harte welkom!
De postzegelvereniging Filatelica Weert e.o., die in 2025 al 75 jaar bestaat en rond de 100 leden telt, viert komend weekend het jubileum. Peter Raetsen en Sjef Muijs, leden van Filatelica, presenteren op zondagochtend 2 november 2025 een wandeling door het oude Weert aan de hand van oude ansichtkaarten.
Voorkant van oude ansichtkaart met foto van het station in Weert.
Achterkant van de oude ansichtkaart van station in Weert.
Aansluitend is de tentoonstelling met dertig verschillende postzegelverzamelingen van leden te bezichtigen. Tussen 13.30-16.30 kunnen bezoekers hun eigen postverzameling laten taxeren.
Praktische informatie
Wat:
Presentatie – 75 jaar postzegelvereniging Filatelica
Wij zijn bijzonder verheugd dat conservator Remco Beckers een lezing over Bourgondiërs in Limburg voor ons wil verzorgen op maandagavond 10 november 2025.
In zijn lezing bespreekt Beckers de tentoonstelling Bourgondiërs in Limburg, die tot 1 februari 2026 te zien is in het Limburgs Museum te Venlo. Beckers onderzocht de lange vijftiende eeuw in het Limburgse Maasland. Van 1430 tot 1482 regeerden ook hier Bourgondische hertogen, maar hun invloed diende zich al eerder aan en zou nog veel langer beklijven. Maar hoe sterk? Vooral dankzij het bewind van Karel de Stoute en de daaropvolgende Wederopbouw hebben de verenigde landen langs de Maas een eigen identiteit proberen te ontwikkelen. Is hen dat gelukt? Wat is daar vandaag nog van te merken?
Tentoonstelling Bourgondiërs in Limburg in het Limburgs Museum.
Tot 1 februari 2026 is in het Limburgs Museum te Venlo de tentoonstelling Bourgondiërs in Limburg te zien.
Remco Beckers Remco Beckers (1991) is conservator cultuurhistorie bij het Limburgs Museum. Na zijn opleidingen Cultuurwetenschappen (BA) en Cultures of Art, Science and Technology (MSc) aan Universiteit Maastricht, heeft Beckers een decennium in het Maastrichtse culturele veld gewerkt, waarvan zeven jaar als curator bij Bureau Europa, platform voor architectuur en design. Hier heeft hij een tiental tentoonstellingen gemaakt, waarvan een handvol over materiaal- en bouwgeschiedenis in de 18e (stucco), 19e (zink) en 20e (glas) eeuwen en de relatie tussen muziek en architectuur. Voor het Limburgs Museum heeft Beckers de expositie Hete Vuren gemaakt, in samenwerking met het Rijksmuseum, en nu Bourgondiërs in Limburg in samenwerking met vele internationale partners.
Praktische informatie
Wat:
Lezing Bourgondiërs in Limburg
Datum:
maandag 10 november 2025
Tijd:
19.30 uur
Locatie:
Brasserie-hotel Antje van de Statie, Stationsplein 1, 6001 CH Weert
Kosten:
5 euro (inclusief koffie/thee) – gelieve gepast contant te betalen
Op donderdagmiddag 25 september was de officiële eindpresentatie van het archeologisch onderzoek over de voorhof van kasteel Nijenborgh in Gotcha! Cinema in Weert. Jarenlang werkten archeologen samen met tientallen enthousiaste vrijwilligers aan het blootleggen en beschrijven van de rijke geschiedenis van dit unieke stukje Weert.
Tijdens de bijeenkomst presenteerden de gemeente Weert en het geschied- en oudheidkundig genootschap De Aldenborgh het eindrapport, waarin alle bevindingen zijn samengebracht. Het eindrapport kunt u hier vinden.
Een bijzonder hoogtepunt was de première van een aflevering van Expeditie Limburg, die geheel gewijd is aan de opgravingen en de verhalen van de bekendste bewoners van de Nijenborgh. Aan deze aflevering werkten ook mensen van De Aldenborgh aan mee, zoals John van Cauteren en Alfons Bruekers. De beelden in de twee afleveringen maakten het verleden tastbaar en boden het publiek een levendige inkijk in het onderzoek. Klik hier om de afleveringen te bekijken.
Na afloop van het officiële programma werd er informeel nagepraat tijdens een gezellige borrel. Hier deelden de betrokkenen hun herinneringen aan de vele opgravingen, bijzondere vondsten en de saamhorigheid die het project kenmerkte.
Een bijzonder woord van dank gaat uit naar de kartrekker van dit project, Aldenborgh-bestuurslid Bouke Kouters.
In een serie van acht dinsdagavonden verzorgen enthousiaste experts een gevarieerde introductie in cultuur en geschiedenis van Weert. Inmiddels telt Weert al ruim 750 Weerterlogen. De cursus kan zich nog steeds verheugen in belangstelling van jong (de jongste is 15) tot oud (de oudste is 93). Elke reeks eindigt met de feestelijke installatie van de nieuwe Weerterlogen door uitreiking van een fraai getuigschrift. Dan weet je wat van je stad!
Voor wie?
De avondcursus Weerterlogie staat open voor iedereen met belangstelling en een warm hart voor Weert. Er is geen vooropleiding vereist. De opgedane kennis biedt ook een solide basis voor cultuurhistorisch actieve leden van diverse verenigingen.
Met de opgedane kennis kan iedereen na afloop de naaste omgeving verrassen met een inhoudelijke rondleiding door Weert en zo nog meer genieten van stad en regio.
Cursusdata en onderwerpen
7 oktober, dr. Henk Hiddink: prehistorie en oudheid
14 oktober, drs. John van Cauteren: middeleeuwen, Tachtigjarige Oorlog
21 oktober, dr. Jos Wassink: zeventiende en achttiende eeuw
28 oktober, Peter Korten: negentiende eeuw
4 november, drs. Theo Schers: wereldoorlogen en interbellum
11 november, drs. John van Cauteren: Weerter kunst
18 november, dr. Joost Welten: Franse tijd
25 november, drs. Frits Nies: opbouw en afbraak na WO II
Praktische informatie
De cursus vindt plaats op bovenstaande dinsdagavonden van 19.00 tot 21.00 uur in het Cwartier aan de Beekstraat 54 in Weert. Deelname kost € 121,- per persoon. Klik hier om het aanmeldingsformulier in te vullen. Na aanmelden, maak je het genoemde bedrag over op bankrekening NL31RABO0176968334 t.n.v. stichting De Aldenborgh Weert onder vermelding van ‘cursus’ en je naam. Daarnaast stuur je een mail naar info@dealdenborgh.nl.
In 2025 bestaat de Stichting Geschiedschrijving Nederweert 40 jaar. Dat wordt gevierd met de verschijning van het tiende boek in de serie Nederweerts Verleden! Dat draagt als titel: “DE OSPELSE LOCHT. Wel en wee rond de verdwenen poort van Nederweert”.
Presentatie boek DE OSPELSE LOCHT. Groepsfoto in stadspark Weert.
Lochtstraat
Hebt u zich ooit afgevraagd waar de straatnaam Lochtstraat in Ospel vandaag komt? Dat is een spannend verhaal. Ooit werden Ospel en Nederweert aan de oostgrens beschermd tegen roversbenden en militaire legers door een kilometerslange hoge wal en brede gracht. Een landweer noemde men zoiets. Precies aan het eind van de Meijelsedijk, op de kop van de Lochtstraat, stond een poort. Die gaf niet alleen toegang tot Ospel, maar indirect ook tot Nederweert en zelfs Weert. En weet je wat het oude Nederweerter woord voor poort is? Inderdaad: locht! Een woord dat verwant is aan het Engelse ‘to lock’ (vergrendelen).
Boekpresentatie DE OSPELSE LOCHT.
Sleutel
Wie de locht van Ospel beheerste, had de sleutel van Nederweert in handen. Dan was er sprake van een ‘lock down’ als het ware. Dat was al zo in de 80-jarige Oorlog toen Nederweert te lijden had van de Spaanse guerrilla. Op de Lochtstraat werd in 1599 zwaar gevochten tussen soldaten en boeren. Het herhaalde zich nog een keer bij de bevrijding in 1944 toen terugtrekkende Duitse legertroepen van de locht een met landmijnen zwaarbeveiligde doorgang maakten.
Pioniers
Vlak bij de locht, op de grens van de onafzienbare heide van Ospeldijk, werd in 1776 door landbouwpioniers een kleine boerderij gesticht. Een hoeve die in de loop van de eeuwen verschillende namen zou dragen, zoals bijvoorbeeld Hoeve Vogelzang. Honderd jaar geleden stond de hoeve beter bekend als Bi-j Kets Maantje en sinds 2025 staat hier het wooncomplex De Peelwachter.
Lief en leed
Boekpresentatie DE OSPELSE LOCHT.
Gracht, wal en poort van de Lochtstraat zijn al eeuwen verdwenen. Maar archieven in binnen- en buitenland en plaatselijke overleveringen vertellen het verhaal van de Ospelse Locht. Een verhaal over boeren en burgers, pioniers en ondernemers, oorlog en vrede, lief en leed, emigratie en immigratie. Een kleine regio waar de lokale gebeurtenissen op wonderbaarlijke wijze samenkomen met de ontwikkelingen op het grote wereldtoneel. Met thema’s als economische vluchtelingen, boerenguerrilla en het vernietigende bevrijdingsfront uit de Tweede Wereldoorlog. Met ook verrassende historische uitstapjes naar Weert, Brussel en de Haarlemse duinenstreek.
Prachtig boek
Dat alles valt nu te lezen in een prachtig nieuw boek in de serie Nederweerts Verleden. ‘De Ospelse Locht. Wel en wee rond de verdwenen poort van Nederweert’ is de titel. Het boek is veel meer dan de geschiedenis van zo maar een Ospelse straat. Het vertelt de pas recent ontdekte en nog nooit eerder gepubliceerde geschiedenis van Nederweert. Dat verhaal met de 80-jarige Oorlog en de moord van Spaanse soldaten door Nederweerter boeren. Dat was dan ook de reden dat het eerste exemplaar van het boek werd uitgereikt aan Joaquín Durán Garach, culturereel attaché van de Spaanse ambassade in Den Haag en anderen die actief zijn in de Spaans-Nederlandse betrekkingen. Zoals bijvoorbeeld Jan Joosten, president van Circulo Cervantes uit Maastricht.
Spaanse kelk
De ontvangst vond plaats in de prachtige binnenhof van kasteel Nijenborgh in Weert en werd ook bijgewoond door vertegenwoordigers van erfgoedorganisaties uit Nederweert en Weert. Ook het bestuur van De Aldenborgh was vertegenwoordigd. Deken Jack Honings van de St. Martinuskerk leidde het gezelschap rond in ‘zijn’ kerk. In een Dan Brown-achtige sfeer werd daar de beroemde zilveren ‘Spaanse kelk’ uit 1601 getoond. Ooit een geschenk van de Spaanse soldaten omdat ze vanwege de strubbelingen in o.a. Nederweert heel wat goed te maken hadden.
Technische gegevens: Hardcover, gebonden, 136 pagina’s, rijk-geïllustreerd, full colour, afmetingen 24 x 24 cm. Prijs: slechts € 19,50 (excl. verzendkosten).
Bestel nu!
Het boek is te bestellen via de website Shop24 en te koop bij BRUNA Nederweert, Lambertushof.
