Met Ergens in Nederland brengt historicus Jac. Biemans een vrijwel vergeten hoofdstuk uit zowel de Nederlandse filmgeschiedenis als de lokale oorlogsgeschiedenis opnieuw tot leven. Centraal staat cameraman Akos Farkas, een joodse vluchteling die een belangrijke bijdrage leverde aan de ontwikkeling van de Nederlandse geluidsfilm en tijdens de Tweede Wereldoorlog met zijn gezin in Cranendonck een veilig onderkomen vond.

Van Berlijn naar de Nederlandse filmstudio’s

Akos Farkas vluchtte begin jaren dertig uit Duitsland, waar het nationaalsocialisme steeds nadrukkelijker het openbare leven begon te beheersen. Via Parijs kwam hij in Nederland terecht. Hier vond hij werk in een jonge filmindustrie die volop in ontwikkeling was. Hij werkte mee aan bekende producties als Willem van Oranje, De Jantjes, Merijntje Gijzen’s Jeugd en Boefje.

Een speurtocht door archieven en familieverhalen

De belangstelling van Jac. Biemans voor de familie Farkas ontstond tijdens gesprekken met een van de laatste nog levende verzetsmensen uit de regio. In 2017 wist Biemans contact te leggen met de kinderen van Akos Farkas in de Verenigde Staten. Hun herinneringen vormden samen met uitgebreid archiefonderzoek de basis voor het boek.

Akos Farkas en Lotty Farkas-Cohen met hun kinderen Paula en Loet. Particuliere collectie, Verenigde Staten.

De Vrijbuiters en de rode woonwagen

Een belangrijke plaats in het verhaal wordt ingenomen door Harrie Semler en Trien Semler-Hendriks. Via dit echtpaar kwam de familie Farkas uiteindelijk in Maarheeze terecht. Vanuit hun karakteristieke rode woonwagen opereerde verzetsgroep De Vrijbuiters. Deze groep maakte deel uit van een internationaal netwerk dat geallieerde piloten hielp ontsnappen uit bezet gebied.

De Rode woonwagen van de familie Semler-Hendriks in Maarheeze. (Foto: NIOD, Amsterdam)

De moed en inzet van Harrie Semler (1906-1973) en Trien Semler-Hendriks (1901-1979) bleven niet onopgemerkt. Op 21 november 1946 ontvingen zij de Medal of Freedom with Bronze Palm voor hun hulp aan geallieerde militairen en vervolgde burgers.

Cranendonck als toevluchtsoord

Tijdens de bezettingsjaren verbleef het gezin Farkas ondergedoken in Maarheeze en later in Soerendonk. Dankzij de inzet van vele inwoners uit de regio wist het gezin de oorlog te overleven. In het boek figureren ook de ouders van pater Gerard Heesterbeek OFM.

Emotionele boekpresentatie

Tijdens de presentatie van het boek in De Smeltkroes in Maarheeze waren de zoon van Akos Farkas en diens dochter speciaal vanuit de Verenigde Staten naar Nederland gekomen. De Akos’kleindochter sprak een ontroerend dankwoord uit.

Burgemeester Roland van Kessel ontving het eerste exemplaar van het boek, terwijl de zoon van Akos Farkas het eerste exemplaar van de Engelstalige vertaling ontving.

Over de auteur

Drs. Jac. Biemans (1963) studeerde geschiedenis aan de Katholieke Universiteit Nijmegen en was werkzaam bij Erfgoed ’s-Hertogenbosch. Hij verzorgde diverse publicaties en was actief als beeldredacteur. In 2016 verscheen zijn boek August von Bonstetten. Een Zwitsers militair schetst ’s-Hertogenbosch 1815-1824. Daarnaast is Jac. Biemans een prominent lid van De Aldenborgh en was hij jarenlang voorzitter van Erfgoedvereniging De Baronie van Cranendonck.

Boekinformatie

Ergens in Nederland is verschenen bij Boom Uitgevers en kost € 22,90. Het boek is verkrijgbaar via de uitgever, online boekhandels en de lokale boekhandel. Op vrijdagmiddag 21 augustus 2026 is Jac. Biemans bovendien één van de sprekers tijdens het minisymposium Tussen Heide en Garnizoen in Bocholt (B), waar het boek eveneens verkrijgbaar zal zijn en gesigneerd kan worden.